Aronia melanocarpa – Black Choceberry

 

Η Αρόνια (Aronia melanocarpa) είναι ένα φυτό που ανήκει στην οικογένεια των Rosaceae και στο γένος Aronia. Είναι ένα θάμνος ο οποίος σε άγρια κατάσταση ευρίσκεται σε υγρά και όξινα εδάφη. Το φυτό όμως αυτό μπορεί να αναπτυχθεί σε διάφορα εδάφη (αμμώδη, αργιλώδη, πλούσια οργανικά εδάφη, υγρά ή ξηρά).

Η αρόνια είναι ένα φυτό που προέρχεται από τη Βόρειο Αμερική και έχει εισαχθεί στην Ευρώπη και την Ασία στις αρχές του 20ο αιώνα. Η καλλιέργεια του έχει αναπτυχθεί στην Ανατολική Ευρώπη και κυρίως στην πρώην Σοβιετική Ένωση, λόγω των σημαντικών θρεπτικών και φαρμακευτικών ιδιοτήτων της. Επίσης  έχει χρησιμοποιηθεί από πολύ παλιά στην  κηποτεχνία.

Η Αρώνια είναι ένα θαμνόμορφο φυτό που η συστηματική του καλλιέργεια, στην Ευρώπη και Ρωσία, άρχισε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αφού προηγουμένως αναγνωρίστηκε η πολύτιμη φαρμακευτική και υγιεινή αξία των καρπών της. Η αρώνια στην Διεθνή κλίμακα των φαρμακευτικών φυτών (1-5) κατέχει τις πρώτες θέσεις.

Η σπουδαιότητα του φυτού.

Ο καρπός της Αρωνίας περιέχει βιταμίνες :Α, Β1, Β2, Β3, Β5, Β6, Β9, C, E, K, P.

Το πιο χαρακτηριστικό της αρώνιας είναι ασύγκριτα η υψηλή περιεκτικότητα των ζωτικών πολυφαινολών της βιταμίνης p. Η ιδιαίτερη περιεκτικότητα του φυτού σε πεκτίνη βοηθά στην απορρόφηση και την προστασία των οργανισμών από την ραδιενέργεια. Για αυτό τον λόγο στις Ανατολικές χώρες της Ευρώπης και στην πρώην ΕΣΣΔ ο καρπός της Αρωνίας χορηγείται σε εργάτες πυρηνικών εργοστασίων και κοσμοναύτες, πριν και μετά τις διαστημικές τους αποστολές.

Επιπλέον ο καρπός θεωρείται εξαιρετικά ωφέλιμος για τον ανθρώπινο οργανισμό αφού :

  1. Ομαλοποιεί την αρτηριακή πίεση
  2. Βοηθά στην καταπολέμηση της υπέρτασης 50ml χυμό 3 φορές την ημέρα. (Κλινικές δοκιμές)
  3.  Προλαμβάνει και αντιμετωπίζει μια σειρά από καρδιαγγειακά νοσήματα.
  4.  Ενισχύει τους συνδετικούς ιστούς.
  5. Μειώνει τα επίπεδα των ορμονών του στρες.
  6. Προκαλεί απελευθέρωση του ραδιόφωνου δραστικών ουσιών και βαρέων μετάλλων
  7. Βοηθά την θεραπεία του καρκίνου.
  8. Έχει Ισχυρές αντιοξειδωτικές δράσεις
  9. Αυξάνει την ζωτικότητα του σώματος, υπερνικά νευρικές διαταραχές, και την κόπωση ,διεγείρει την ανάπλαση των μυών και των ιστών, το σχηματισμό του αίματος και το μεταβολισμό.
  10. ‘Εχει Αντισηπτικές ιδιότητες: Ισχυρό εργαλείο για την καταπολέμηση του ιού της γρίπης. Υψηλή περιεκτικότητα του ιωδίου οφέλη την ανάπτυξη στα παιδία. Ανακουφίζει από βρογχίτιδα.
  11. Είναι Επωφελής για τις εγκύους, παιδιά, διαβητικούς, αθλητές και για ασθενείς που υποβάλλονται σε πολύπλοκες αγωγές.
  12. Αντιμετωπίσει τις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.
  13. Έχει Υποαλλεργικά αποτελέσματα:  Χρησιμοποιείται σε γαστρίτιδα, αιμορραγία, αναιμία, ρευματισμούς.

Ο καρπός του φυτού Αρωνία μπορεί να καταναλωθεί σε μορφές:

Μαρμελάδας – κρασιού- λικέρ- χυμού- καρπός νωπός και κατεψυγμένος.

Σήμερα στον κόσμο καλλιεργούνται 54.000 στρέμματα στην Ρωσία αλλά και σε μικρότερες εκτάσεις στον Καναδά και την Αμερική. Το Εθνικό κέντρο Γεωργικών ερευνών έχει μελετήσει την καλλιέργεια της Αρωνίας στην Ελλάδα και μελέτες δείχνουν ότι η καλλιέργεια του σε ευρύτερη κλίμακα είναι εφικτή στην χώρα μας

Φυτό Αρόνια – Βιολογία του φυτού

Η αρόνια είναι ένας θάμνος που φθάνει το ύψος των 1-2m και εκτείνεται σε πλάτος 1,5m. Η περίοδος της ανθήσεως του φυτού είναι κατά τον Απρίλιο- Μάιο. Η μορφή του θάμνου είναι σφαιρική που αυξάνεται διαρκώς με την έκπτυξη νέων βλαστών σαν παραφυάδες στην βάση του φυτού. Το φύλλωμα της αρόνια είναι σκούρο πράσινο που γίνεται λαμπερό κατά την διάρκεια του καλοκαιριού, ενώ γίνεται κόκκινο το φθινόπωρο πριν πέσει. Η ταχύτητα αναπτύξεως των φυτών της αρόνιας είναι πολύ αργή, είναι της τάξεως των 30 cm ή και λιγότερο το έτος. Η διάρκεια ζωής της είναι μέχρι 100 έτη. Οι ρίζες της είναι επιφανειακές και λεπτές. Δημιουργεί πολλές παραφυάδες και μεταφυτεύεται εύκολα. Τα άνθη της μοιάζουν πολύ με τα άνθη της μηλιάς και για τον λόγο αυτό οι γερμανοί ονομάζουν την αρόνια Apfelbeere, δηλαδή καρποί της μηλιάς.

Φύλλο της αρόνιας

Το φυτό της αρόνιας έχει μεγάλο ενδιαφέρον και από την άποψη της αισθητικής, επειδή κατά τον Μάιο γεμίζει από ένα μεγάλο πλήθος μικρών λευκών λουλουδιών (1,5 cm διάμετρο) που εκφύονται σε κορύμβους των 6-12 ανθέων. Τα άνθη της είναι λευκά με κόκκινους ανθήρες. Η αρόνια είναι φυτό αυτογόνιμο. Μετά το δέσιμο των ανθέων οι καρποί ωριμάζουν μετά από 80-90 ημέρες.

Οι καρποί της, είναι στρογγυλοί με μαυριδερό χρώμα που φθάνουν σε μέγεθος 1cm, στην αρχή είναι κόκκινοι, το καλοκαίρι στη συνέχεια παίρνουν χρώμα σκούρο ιώδες και γίνονται μαύροι κατά την ωρίμανση τον Αύγουστο με Σεπτέμβριο. Οι καρποί παρουσιάζουν μία βύθιση σε σχήμα σταυρού στην κορυφή τους. Λόγω της μεγάλης τους περιεκτικότητας σε ανθοκυάνες ( Oszmianski & Sapis 1988, Wu et al 204) οι καρποί της θεωρούνται από τους πιο πλούσιους σε αντιοξειδωτικά. Οι καρποί μπορούν να καταναλώνονται νωποί αν και είναι πολύ στυφοί και έχουν λίγο ξινή γεύση, ή να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή διαφόρων μιγμάτων χυμών ή αλκοολούχων ποτών, ή ενεργητικών ποτών, ή για την παραγωγή φαρμακευτικών σκευασμάτων και σαν χρωστικές διαφόρων τροφίμων.

Άνθη της Αρόνιας

Οι καρποί της αρόνιας καταναλώνονται επίσης από τα πτηνά και συνήθως πέφτουν στο έδαφος αμέσως μετά την ωρίμανση τους στη διάρκεια μίας εβδομάδας.

Η αρόνια είναι ένα είδος που καλλιεργείται εύκολα, είναι ανθεκτικό στον παγετό και χαρακτηρίζεται από την μεγάλη του προσαρμοστικότητα σε διάφορους τύπους εδαφών ενώ μπορεί να καλλιεργηθεί σε εδάφη που διαφέρουν πολύ όσον αφορά την δυνατότητα τους να αρδευτούν ενώ έχει λίγους εχθρούς και ασθένειες.

Καρποί Αρόνιας – Καλλιεργητικές πρακτικές

Αν και είναι ένα φυτό που μεταφυτεύεται εύκολα, καλό είναι να φυτεύονται φυτά που ευρίσκονται σε γλάστρες παρά γυμνόρριζα ώστε να αποφεύγεται το στρες που μπορεί να προκληθεί κατά το φύτεμα. Σε φυτώρια υπάρχουν κατάλληλα φυτά αρόνιας για παραγωγή καρπών αλλά και για την κηποτεχνία.

Η αρόνια πρακτικά μπορεί να καλλιεργηθεί σε όλους τους τύπους των εδαφών. Το έδαφος θα πρέπει να στραγγίζει καλά επειδή έχει ευαισθησία στην περίσσεια του νερού.

Κατά την καλλιέργεια της αρόνιας, οι αποστάσεις μεταξύ των γραμμών φυτεύσεως πρέπει να είναι 3m και μεταξύ των φυτών 1,5m επάνω στη γραμμή φυτεύσεως δηλαδή φυτεύονται 220 φυτά / στρέμμα.

Η λίπανση στην καλλιέργεια της αρόνιας είναι απαραίτητη. Συνιστάται να δίδεται κατά την φύτευση των δενδρυλλίων της αρόνιας μία μικρή ποσότητα ενός πλήρους λιπάσματος.

Πειράματα λιπάνσεως στην Ευρώπη έδειξαν την σημασία που έχει η λίπανση στην καλλιέργεια της αρόνιας. Σε εδάφη με μεγάλη περιεκτικότητα σε οργανική ουσία, συνιστάται να χρησιμοποιούνται: η ουρία, το υπερφοσφωρικό και ένα καλιούχο λίπασμα.

Οι πειραματισμοί που διενεργήθηκαν μας επέτρεψαν να ανακαλύψουμε ότι αυτό το φυτό είναι ανεκτικό στον ανταγωνισμό των ζιζανίων που είναι προσαρμοσμένα στα όξινα εδάφη ή στα άλλα ζιζάνια. Επομένως δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσει κανείς κάποια μέσα ελέγχου των ζιζανίων.

Η αρόνια δεν απαιτεί παρά ελάχιστο κλάδεμα (Richer &al. 1997). Πρέπει να κλαδεύει κανείς τους βλαστούς που έχουν κάποιες ζημιές ή τους πιο παλιούς βλαστούς ώστε να ευνοείται η είσοδος του φωτός στο εσωτερικό των φυτών. Πρέπει επίσης να απομακρύνονται οι παραφυάδες όταν ο αριθμός τους γίνει υπερβολικός.

Η αρόνια δεν είναι ευαίσθητη στο ψύχος και επομένως δεν απαιτούνται κάποια μέτρα για προστασία των φυτών από το ψύχος.

Σύμφωνα με την βιβλιογραφία δεν υπάρχουν πολλές ασθένειες και εχθροί που να προσβάλουν την αρόνια .

Τα πουλιά προκαλούν ζημιές την περίοδο του φθινοπώρου. Χρησιμοποιούνται για προστασία της παραγωγής, ηχητικές μέθοδοι αλλά και δίχτυα .

Η απόδοση των φυτών σε καρπούς είναι πολύ σημαντικός παράγοντας στο οικονομικό αποτέλεσμα της καλλιέργειας αυτής. Σε φυτείες αρόνιας τα φυτά φτάνουν σε πλήρη απόδοση μετά περίπου 5 χρόνια. Οι αποδόσεις της είναι 3- 6 kg/φυτό.

Οι καρποί της αρόνιας, συγκομίζονται με τα χέρια ή με μηχανικά μέσα, με την βοήθεια μιας μηχανής που χρησιμοποιείται για την συγκομιδή και άλλων μικρών καρπών, όπως είναι το μύρτιλλο χωρίς να παρατηρούνται ζημιές στους καρπούς.

Η φαρμακευτικές και άλλες χρήσεις της αρόνιας

Οι καρποί της αρόνιας είναι μεταξύ των πλέον πλούσιων σε αντιοξειδωτικές ουσίες και σε βιταμίνη C. Για νωπή κατανάλωση δεν παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον επειδή έχουν πολύ στυφή γεύση, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε κοκτέιλ χυμών, αλκοολούχων ή ενεργητικών ποτών, σε τσάι, σιρόπια, ζελέ, σε φαρμακευτικά σκευάσματα και σαν χρωστικές τροφίμων. Ο καρπός, της αρόνιας είναι προϊόν που ευρίσκεται στην αμερικανική αγορά και από την δεκαετία του 1930 στην Ευρώπη.

Στη Ρωσία η αρόνια χρησιμοποιείται σαν διουρητικό φάρμακο, επειδή αυξάνει την έκκριση της ουρίνης, αλλά και σαν φάρμακο για την μείωση της υπέρτασης όπως επίσης και στην δερματολογία. Επειδή περιέχει ουσίες που θεωρούνται σαν αντικαρκινικές ειδικά του καρκίνου του εντέρου, στη Γερμανία συστήνεται από πολλούς ερευνητές η κατανάλωση της αρόνιας για λόγους πρόληψης διαφόρων ασθενειών.

Η αρόνια περιέχει υψηλές ποσότητες ανθοκυανών και φλαβονοειδών. Οι καρποί της χρησιμοποιούνται για αντιμετώπιση της υπέρτασης, επειδή συμβάλει στην κανονική διαπερατότητα και ελαστικότητα των τοιχωμάτων των αιμοφόρων αγγείων. Επίσης εναντίον του διαβήτη, διαφόρων νοσημάτων των νεφρών, ρευματισμών, αλλεργιών, ηπατίτιδας, κλπ.

Η αρόνια χρησιμοποιείται για την μείωση της χοληστερίνης σε άτομα που πάσχουν από αθηροσκλήρυνση. Στα φαρμακεία πωλούνται διάφορα σκευάσματα της αρόνιας, όπως σε κάψουλες, σε σταγόνες, κλπ. Ο χυμός και οι καρποί της αρόνια, αυξάνουν την άμυνα του οργανισμού και ενισχύουν την όρεξη.

Η εμπορία της αρόνιας

Εκτός από την Β. Αμερική η αρόνια τα 50 τελευταία χρόνια καλλιεργείται στην Ανατολική Ευρώπη και την Ρωσία. Γενικά ακόμη οι εκτάσεις που καλλιεργούνται με την αρόνια δεν είναι μεγάλες.

Σε διεθνές επίπεδο, η ζήτηση των καρπών της αρόνιας αλλά κυρίως των χυμών της υπερβαίνει κατά πολύ την προσφορά. Η ζήτηση αυτή προέρχεται κυρίως από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, όπου η αρόνια χρησιμοποιείται τόσον στην μεταποίηση όσον και για την παρασκευή λειτουργικών τροφίμων. Στην Αγγλία, το Βέλγιο και την Γαλλία υπάρχει μεγάλη ζήτηση για τους χυμούς και τα σιρόπια που έχουν σαν βάση την αρόνια.

Ο καρπός της αρόνια σαν καρπός που καταναλώνεται νωπός, δεν έχει μεγάλο ενδιαφέρον από το καταναλωτικό κοινό λόγω του ότι είναι στυφός ενώ αντίθετα για τους χυμούς της υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον.

Στον Καναδά η τιμή της αρόνιας κυμαίνεται μεταξύ 3,5-4,5 € ανά κιλό. Η τιμή των καταψυγμένων καρπών κυμαίνεται μεταξύ 2,5-3,5 € ανά κιλό, ενώ του χυμού της αρόνιας σε μίγμα με άλλους χυμούς κυμαίνεται μεταξύ 10- 12 € ανά κιλό. Δεδομένου ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες, δίδεται μεγάλη προσοχή στις συνθήκες συντήρησης των καρπών της. Σύμφωνα με την D. Walkowiak-Tomczak (2007) της Γεωπονικού Πανεπιστημίου Poznan της Πολωνίας, τα ποσοστά των αντιοξειδωτικών του χυμού της αρόνιας, μειώνονται ραγδαία, όταν ο χυμός παστεριώνεται ή έρχεται σε επαφή με το οξυγόνο του αέρα.

Οι ιδανικές συνθήκες για την προστασία των αντιοξειδωτικών συνίστανται στην διατήρηση του χυμού σε δροσερό και σκοτεινό χώρο.

Δυνατότητα ανάπτυξης της καλλιέργειας της στην Ελλάδα

Η αρόνια μπορεί να αποτελέσει μία νέα καλλιέργεια στη χώρα μας επειδή μπορεί να καλλιεργηθεί στο εδαφοκλιματικό περιβάλλον της Ελλάδος. Είναι φυτό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν φαρμακευτικό αλλά και σαν φυτό της βιομηχανίας τροφίμων. Η αρόνια εντάσσεται στους μικρούς καρπούς, όπως είναι το ιπποφαές και το μύρτιλλο οι οποίοι μπορούν να αναπτυχθούν με επιτυχία και να αποτελέσουν ένα νέο κλάδο της ελληνικής γεωργίας. Οι μικροί καρποί λόγω της μεγάλης φαρμακευτικής και θρεπτικής τους σημασίας απευθύνονται σε πολλών ειδών μεταποιητικές επιχειρήσεις και επομένως αποτελούν μία εναλλακτική λύση για το μέλλον. Η καλλιέργεια αυτή μπορεί να δώσει 1200-1400€/ στρέμμα καθαρό εισόδημα.

Εξάπλωση-οικονομική σημασία

Στην Ευρώπη, η αρώνια καλλιεργείται σε διάφορες χώρες (Ρωσία, Λιθουανία, Βουλγαρία, Σουηδία, Δημοκρατία της Τσεχίας) και σε ευρεία έκταση στην Πολωνία.

Στη Λιθουανία, μία εταιρεία παρασκευάζει κρασί (από τους καρπούς της αρώνιας) που ονομάζεται “Aronijos” που συνιστάται για πρόληψη από καρδιοπάθειες.

Η αρώνια εισήχθη από την Αμερική στην Ανατολική Ευρώπη, πριν από το Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, και αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως καλλωπιστικό φυτό. Όμως, μετά τον πόλεμο, χρησιμοποιήθηκε σαν φαρμακευτικό φυτό από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Το 1974, 54.000 στρέμματα φυτεύτηκαν στην Ανατολική Ευρώπη, από τα οποία τα 40.000 στρέμματα σε περιοχές με ψυχρό κλίμα (Σιβηρία). Ο σκοπός των φυτειών ήταν η παραγωγή χυμού και φαρμακευτικών σκευασμάτων, διότι οι καρποί της αρώνιας είναι πλούσιοι σε ουσίες (ανθοκυανίνες, φαινόλες, καταχίνες, φλαβονόλες, κ.ά.).

Η οικονομική σημασία της καλλιέργειας της αρώνιας είναι μεγάλη, διότι το κόστος καλλιέργειας είναι χαμηλό (τιμές γυμνόριζων τριετών φυταρίων 2-4 ευρώ), αποδίδει εισόδημα σε μικρό διάστημα (δύο έως τρία έτη μετά την φύτευση), η φυτεία διαρκή μεγάλο διάστημα (έως 100 έτη), η καλλιέργεια θεωρείται βιολογική (δεν χρειάζονται λιπάνσεις, ραντίσματα, διότι δεν έχουν αναφερθεί μέχρι σήμερα ασθένειες).

Xρήσεις – προϊόντα

Ο καρπός της αρώνιας είναι βρώσιμος και εύγευστος (ιδιαίτερα κατόπιν επεξεργασίας), και δύναται να χρησιμοποιηθεί ευρύτατα σε μαρμελάδες, διότι περιέχει μία πολύτιμη ουσία, την πηκτίνη.

O καρπός μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην φαρμακοβιομηχανία, διότι περιέχει και βιταμίνη C σε υψηλά επίπεδα (15-30 mg στα 100 γραμμάρια), καθώς και πολλές άλλες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία (Α, Β1, Β2, Β3, Β6, Β9, Ε, Κ, P). Επίσης, ο καρπός μας προστατεύει και από την ραδιενέργεια.

Το κυριότερο προϊόν της αρώνιας για πώληση είναι οι καρποί (νωποί, καταψυγμένοι και αποξηραμένοι σε μορφή σταφίδας). Επιπλέον, οι καρποί επεξεργαζόμενοι παρέχουν μεταποιημένα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως μαρμελάδες, χυμούς, σιρόπι, λικέρ ή κρασί.

Στη Λιθουανία, μία εταιρεία παρασκευάζει κρασί (από τους καρπούς της αρώνιας) που ονομάζεται “Aronijos” που συνιστάται για αναζωογόνηση και πρόληψη από καρδιοπάθειες.

Η αρώνια θεωρείται είδος πολύτιμο για τις φαρμακευτικές της ιδιότητες, λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε ζωτικές πολυφαινόλες (πέντε φορές περισσότερο από τα σταφύλια). Τα εκχυλίσματα των καρπών και φύλλων της αρώνιας έχουν χρήσιμες αντιοξειδωτικές ιδιότητες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τις φαρμακοβιομηχανίες, διότι εμπεριέχουν ουσίες με χρήσιμες θεραπευτικές ιδιότητες (ανθοκυανίνες, πολυφαινόλες, βιοφλαβονόλες, ταννίνες, ισταμίνες, σεροτονίνες, κ.ά.).

Στα φαρμακεία του εξωτερικού διατίθενται σκευάσματα της αρώνιας, σε κάψουλες, σταγόνες, κ.ά.

Η πρώτη καλλιέργεια στην Ελλάδα

Η πρώτη καλλιέργεια στην Ελλάδα, έγινε πριν από τρία χρόνια (με φυτάρια ποικιλίας νότιας Βουλγαρίας, ηλικίας τριών ετών) στην περιοχή των Σερρών (Παραπόταμος, ΒΔ της λίμνης Κερκίνης), με ιδιοκτήτη τον κ. Κωνσταντίνο Χοκμενίδη.

Η καλλιεργούμενη έκταση είναι 4 στρέμματα (φυτευτικός σύνδεσμος 2X3μ.), 160 φυτά/στρέμμα, συνολικά 160Χ4=600 φυτά. Η καλλιέργεια είναι βιολογική, διότι δεν χρησιμοποιήθηκαν φυτοφάρμακα, χημικά λιπάσματα, και δεν υπήρξαν ασθένειες. Στο αγρόκτημα έγινε εμπλουτισμός μόνο με φυσικό λίπασμα (κοπριά) και τα φυτάρια αρδεύονται (με σύστημα στάγδην).

Η παραγωγή σε καρπούς το 2011, ύστερα από τρία έτη, κυμαίνεται από 8-13κιλά ανά φυτάριο (μέσος όρος 10κιλά/φυτό, ή 10Χ160=1.600κιλά/στρέμμα).

Οι καρποί από τον παραγωγό πωλούνται νωποί, καταψυγμένοι ή αποξηραμένοι (σε μορφή σταφίδας). Προοπτικές Η καλλιέργεια της αρώνιας ενδείκνυται για τη χώρα μας, διότι οι κλιματικές και εδαφικές συνθήκες είναι ευνοϊκές και το κόστος της φυτείας και καλλιέργειας είναι χαμηλό.

Επίσης, όπως τονίζει, θα αποτελέσει μία νέα εναλλακτική καλλιέργεια για τους αγρότες και θα αυξήσει το εισόδημα, ιδιαίτερα σήμερα που η Ελλάδα μαστίζεται από την κρίση, και οι επιδοτήσεις των αγροτικών προϊόντων σταδιακά ελαττώνονται.

Συγκομιδή – επεξεργασία

Η συγκομιδή των καρπών της αρώνιας για την Ελλάδα γίνεται τον Αύγουστο (έως μέσα Σεπτεμβρίου), χειρωνακτικά.

Οι καρποί διατηρούνται νωποί σε ψυγεία (2ο C) για διάστημα τριών μηνών για να πωλούνται ως νωποί, ή διατηρούνται σε καταψύκτες για μεγάλα χρονικά διαστήματα και πωλούνται ως κατεψυγμένοι.

Επιπλέον, οι καρποί, αφού αποξηραθούν, μπορούν να πωληθούν σε μορφή σταφίδας ή να μεταποιηθούν σε εμπορεύσιμα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και οικονομικής σημασίας, όπως μαρμελάδες, χυμούς, σιρόπι ή κρασί.

Σημαντικό οικονομικό όφελος μπορεί να προκύψει με τη μετατροπή των εκχυλισμάτων των καρπών αρώνιας σε φαρμακευτικές ουσίες για την καταπολέμηση πολλών ασθενειών. Επισημαίνεται ότι ο θρυλικός κοσμοναύτης Γιούρι Γκαγκάριν χρησιμοποίησε σκευάσματα της αρώνιας για προστασία από την κοσμική και ραδιενεργό ακτινοβολία του σύμπαντος.

Απαιτήσεις σε κλίμα-έδαφος

Είναι είδος λιτοδίαιτο, και μπορεί να καλλιεργηθεί ευρύτατα σε διαφορετικά κλίματα (ξηρά ή υγρά) και εδάφη (αμμώδη έως πηλώδη, όξινα, ουδέτερα, αλκαλικά). Ευδοκιμεί και αναπτύσσεται ταχύτερα σε υγρά, ελαφρά και τυρφώδη εδάφη. Απαιτεί ηλιοφάνεια, αλλά δύναται να ευδοκιμήσει και σε ημίσκια περιβάλλοντα. Η αρώνια αντέχει σε παγετούς (-25 °C), όμως επηρεάζεται από υψηλές θερμοκρασίες (καύσωνες >42 °C). Τέλος, πρέπει να ποτίζεται το καλοκαίρι, ιδιαίτερα στα πρώτα τρία έτη μετά την φύτευση (κατά προτίμηση με στάγδην άρδευση).

Προετοιμασία του εδάφους-Αποστάσεις φύτευσης

Πριν την φύτευση γίνεται μια αναμόχλευση του εδάφους με φρέζα και στη συνέχεια διανοίγονται οπές βάθους 50 εκ. (όταν τα φυτάρια είναι τριετή), ανάλογα με την απόσταση φύτευσης (φυτευτικός σύνδεσμος). Οι κατάλληλες αποστάσεις φύτευσης, σε μέτρα, είναι 3 x 3, 3 x 2,5 ή 3 x 2 μ. Ακολουθούν 1-2 κατεργασίες με φρέζα και ισοπέδωση του εδάφους. Στη συνέχεια μπορούν να δημιουργηθούν αναχώματα με διαστάσεις που ποικίλουν ανάλογα με το αρδευτικό σύστημα που έχει εγκατασταθεί στην φυτεία, την κλίση του εδάφους κ.α.

Λίπανση

Δεν χρειάζονται χημικά λιπάσματα, διότι η καλλιέργεια της αρώνιας γίνεται κατά κανόνα βιολογικά. Όμως η παραγωγή αυξάνεται με την εμπλουτισμό του εδάφους με οργανική ουσία (κοπριά), διότι βελτιώνεται η δομή και η σύσταση του εδάφους.

Άρδευση

Το φυτό είναι ευαίσθητο σε συνθήκες μακράς ξηρασίας και για τον λόγο αυτό χρειάζεται άρδευση (κατά προτίμηση σε στάγδην), ιδιαίτερα στα πρώτα έτη μετά τη φύτευση, διότι η άρδευση της φυτείας βελτιώνει κατά πολύ τις τελικές αποδόσεις.

Ασθένειες-Εχθροί

Η φυτοπροστασία της αρώνιας δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα, διότι η σκληρή και παχιά επιδερμίδα των φύλλων, καθώς και η μεγάλη περιεκτικότητα των φύλλων και των καρπών σε πολυφαινόλες αποτελούν σημαντική φυσική άμυνα για το φυτό. Επίσης, στην διεθνή βιβλιογραφία δεν έχουν αναφερθεί μέχρι σήμερα ασθένειες από μύκητες ή έντομα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι τα άγρια πουλιά, διότι προκαλούν ζημιές, όταν οι καρποί ωριμάσουν. Για την προστασία από τα πουλιά χρησιμοποιούνται διάφοροι μέθοδοι (ηχητικές μέθοδοι, δίχτυα, σκιάχτρα, κ.α.).

Αποδόσεις

Σήμερα, σε διεθνές επίπεδο οι εκτάσεις που καλλιεργούνται με αρώνια δεν είναι μεγάλες, αν και η ζήτηση σε καρπούς και μεταποιημένα προϊόντα αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο. Σαν φυτά, όταν φυτεύονται σε αποστάσεις 3 x 2 μ. είναι 160 ανά στρέμμα. Όταν στο αγρόκτημα τηρηθούν οι απαιτούμενες καλλιεργητικές φροντίδες (απομάκρυνση ανταγωνιστικής βλάστησης, πότισμα κατά την θερινή περίοδο, κλάδεμα των ξερών κλαδιών του φυτού και εμπλουτισμός με κοπριά), μετά από τρία έτη (όταν τα αρχικά φυτάρια που φυτεύτηκαν είναι ηλικίας τριών ετών), η παραγωγή είναι υψηλή. Η απόδοση σε καρπούς κατά μέσο όρο κυμαίνεται στα 10 κιλά/φυτό, ήτοι 1.600 κιλά/στρέμμα. Οι τιμές πώλησης των καρπών της αρώνιας στην διεθνή αγορά (Ευρώπη, Αμερική, Ρωσία, κλπ) κυμαίνονται από 4-6 ευρώ/κιλό οι νωποί και 5-7 ευρώ/κιλό οι κατεψυγμένοι. Οι χυμοί από 7-8 ευρώ/λίτρο, το λικέρ από 10-20 ευρώ/λίτρο και το κρασί από 15-30 ευρώ/λίτρο.

Προοπτικές

Η καλλιέργεια της αρώνιας ενδείκνυται για την χώρα μας, διότι οι κλιματικές και εδαφικές συνθήκες είναι ευνοϊκές και το κόστος της φυτείας και καλλιέργειας είναι χαμηλό. Επίσης, θα αποτελέσει μία νέα εναλλακτική καλλιέργεια για τους αγρότες και θα αυξήσει το εισόδημα, ιδιαίτερα σήμερα που η Ελλάδα μαστίζεται από την Διεθνή και Ευρωπαϊκή κρίση, και οι επιδοτήσεις των αγροτικών προϊόντων σταδιακά ελαττώνονται.

Αρόνια – καλλιέργεια: Έσοδα και Έξοδα

Το κόστος καλλιέργειας της Αρόνιας είναι χαμηλό αλλά τα έσοδα από τη καλλιέργειά της είναι πολύ ικανοποιητικά!  Άγνωστη αλλά πολύ επικερδής καλλιέργεια η αρόνια. Καθαρό εισόδημα έως και άνω από 1.400 € ανά στρέμμα εξασφαλίζει στους παραγωγούς. Η αρόνια είναι μια πολύ επικερδής καλλιέργεια, αρκεί να ασχοληθεί κάποιος σοβαρά. Όσο άγνωστη είναι στην Ελλάδα, τόσο διάσημη αποδεικνύεται η αρόνια στη Ρωσία, την Τσεχία, τη Λιθουανία, αλλά και την Πολωνία, όπου καλλιεργείται σε χιλιάδες στρέμματα.

Εξάπλωση-οικονομική σημασία

Στην Ευρώπη, η αρώνια καλλιεργείται σε διάφορες χώρες (Ρωσία, Λιθουανία, Βουλγαρία, Σουηδία, Δημοκρατία της Σσεχίας), και σε ευρεία έκταση στην Πολωνία. Στην Λιθουανία, μία εταιρεία παρασκευάζει κρασί (από τους καρπούς της αρώνιας) που ονομάζεται “Aronijos” που συνιστάται για πρόληψη από καρδιοπάθειες. Η αρώνια εισάχθηκε από την Αμερική στην Ανατολική Ευρώπη, πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, και αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως καλλωπιστικό φυτό. Όμως, μετά τον πόλεμο, χρησιμοποιήθηκε σαν φαρμακευτικό φυτό από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Σο 1974, 54.000 στρέμματα φυτεύτηκαν στην Ανατολική Ευρώπη, από τα οποία τα 40.000 στρέμματα σε περιοχές με ψυχρό κλίμα (Σιβηρία).

Γιατί λοιπόν στην Ελλάδα να μείνουμε πίσω;  Μέχρι πότε θα εισάγουμε αυτά που μπορούμε κάλλιστα και άνετα με το τέλειο κλίμα που διαθέτει η χώρα μας να τα παράγουμε οι ίδιοι και να τα εξάγουμε αντί να τα εισάγουμε ;;;

Ευχαριστώ για την υπομονή σας.